| تبليغات | X |
|
گاهشماري | |
|
گاهشماري هاي محلي كردي با اينكه احتمال دارد همانند تقويم هاي ديگر اقوام تحت تأثير اطلاعات علمي و نجومي همسايگان واقع گرديده باشد ولي پاره اي اختصاصات و نام هاي ويژه ماهها ، عيدها و محسباتي دارد كه حاوي نكات شايان توجهي است . آغاز سال كردي مانند ساير ايراني ها روز اول بهار و با جشن نوروز در نقطه اعتدال ربيعي آغاز مي گردد . ولي در بين روستائيان و عشاير تقويم محلي نيز رواج دارد در اين تقويم سال از اول اسفند ماه آغاز مي شود كه به آن وهار كوردي يا بها كردي مي گويند . كلهرها نيز در چهل و پنجمين روز زمستان آغاز سال خود را تحت عنوان وهار كوردي جشن مي گيرند . در اين تقويم سال 360 روز است و 5 روز باقيمانده سال را پنجه مينامند. پنجه معمولاً از 14 فروردين شروع و در غروب 18 فروردين خاتمه مي يابد . سال كردي داراي 4 فصل و 12 ماه به شرح زير است : 1 ـ فصل ها عبارتند از : وهار (بهار) ، تاوسان (تابستان) ، پايز (پائيز) ، زمسان (زمستان) 2 ـ ماه هاي كردي در طوايف مختلف نام هاي گوناگون دارد كه در هر حال توصيفي از فصول مختلف سال و با الهام از زندگي گياهان ، جانوران و آداب كشاورزي و گله داري است . دوازده ماه سال به ترتيب عبارتند از جيژنان (فروردين) ، گولان (ارديبهشت) ، زهردان (خرداد) ، پهرپهر ( تير) ، گهلاويژ (مرداد) ، نوخشان (شهريور) ، بهران (مهر) ، خهزان (آبان) ، ساران (آذر) ، بفران (دي) ، بهندان (بهمن) ، رمشان (اسفند) |
|
باورها | |
|
ـ اگر برگ چاي روي استكان چاي قرار گيرد ميهمان مي رسد ـ اگر كسي آب پرتاب كند و آب صدا دهد ميهمان مي رسد ـ اگر جارو به تن كسي بكشند عمرش كم مي شود ـ هر كس شب جارو كند تنگ دست مي شود ـ اگر كف پاي كسي خارش كند راه دوري در پيش دارد ـ بچه به آئينه نگاه نمي كند و مي گويند ديوانه مي شود ـ كسي كه هنگام خنديدن اشك از چشمانش سرازير بشود در غريبي مي ميرد |
|
ضرب المثل ها | |
|
فارسي كرمانشاهي : ـ اول پياله و بد مسي درباره كساني كه در قدم اول انجام كار آن را خراب مي كنند ـ شدي ستاره سويل به دوستان بعيد العهد مي گويند ـ فلاني مينه مار مكنه در باره اشخاصي كه در اموال ديگران زياد تجسس مي كنند
گويش كردي كلهري : ـ خدا پراو ديه وفر نياسه باني خداوند كوه پراو را ديده و برف روي آن گذاشته ـ فلاني كره كلاشي تيد فلان كس به زحمت گيوه هايش را دنبال خودش مي كشد ـ دالگه بوينه و دوتگه بخوازه مادر را ببين و دختر را خواستگاري كن
گويش كردي سوراني : ـ ريحان بو سر ميرزا خان خاسه ريحان براي سر ميرزا خان خوب است ـ گشت گيانم بكن سوژن آژن ويم بيشن كيخوا ژن تمام بدنم را سوزن آجين بكنيد ولي به من بگوييد زن كدخدا ـ كتك و مشك بونه خويشك گربه و موش خواهر و برادر شدند |
